koninginnedag.jpg 

Het is weer de tijd dat er voor een groot publiek van alles wordt georganiseerd. Festivals, sportevenementen en vieringen rond nationale feestdagen. Vooral als er veel mensen bij betrokken zijn is het gebruik van de openbare ruimte een onderwerp van zorg. Het lijkt wel of de spontaniteit steeds meer verloren gaat. Een belangrijke reden zal zijn dat er vorig jaar veel mis is gegaan. Dieptepunten waren de koninginnedag viering in Apeldoorn en het strandfeest Sunset Grooves in Hoek van Holland. De angst lijkt er goed in te zitten.

Van tevoren worden de risico’s afgewogen, op grond daarvan worden veiligheidsmaatregelen overwogen en getroffen. De berichtgeving betreft steeds vaker het al dan niet uit de hand lopen van een evenement of viering, hetgeen de spanning nog verder opvoert. Zoals onderschepte berichten van hooligans die koninginnedag in Eindhoven wilden komen verstoren.

Na de dramatische gebeurtenissen op koninginnedag vorig jaar ontstond discussie over de toekomst van deze nationale feestdag. Dit jaar is was er ook veel te doen rond de toekomst van de 4 en 5 mei vieringen. Nadat koninginnedag ‘goed was afgelopen’ was er toch weer een incident. Ditmaal tijdens de twee minuten stilte bij de Nationale herdenkingsplechtigheid op De Dam. Dertig gewonden, een zichtbaar aangeslagen koningin.

Vandaag zijn alle ogen weer gericht op deel twee van de KNVB bekerfinale in Rotterdam. Natuurlijk mag je dit niet vergelijken met de jaarlijkse 2 minuten stilte en het verdriet en de gevoeligheden daar omheen.

Toch is er, telkens als het misgaat dezelfde reactie. Het is een heel kleine minderheid die het voor een heel grote meerderheid probeert te verzieken. En deze meerderheid neemt zich onmiddellijk voor om bij de volgende gelegenheid te laten zien dat zij zich hún viering, hún feest, hún evenement niet laten afpakken. Zo was het goed om te zien hoe de kranslegging op De Dam van dinsdagavond na een korte onderbreking onmiddellijk hervat werd.

Spanningen rond publieke gebeurtenissen zijn natuurlijk van alle tijden. Ook in de jaren zestig, zeventig en tachtig was het regelmatig raak. Het dieptepunt waren de rellen rond de kroning van koningin Beatrix in 1980. Toen ging het echter vooral om botsingen tussen nieuwe culturele groepen en het gezag. Nu lijken de problemen vooral terug te voeren op verschuivingen in de samenleving tussen meerderheden en minderheden. Evenementen die gevoeld worden als ‘de’ Nederlandse tradities zijn een kwetsbaar mikpunt. Hoe sterk deze tradities op den duur zullen zijn, zal afhangen van nieuwe invullingen waarin iedereen betrokken blijft.